Tuổi con Trâu (Sửu). Sinh năm 1961 (tuổi Sửu). Bố quê Quảng Nam, mẹ ở Hà Tĩnh, sinh ra ở Nam Định. Lớn lên ở Sài Gòn, công tác tại Hà Nội. Tốt nghiệp ĐH Tổng hợp Matxơcơva. Chưa từng làm việc ở đâu trừ FPT. Thuộc thế hệ 3G (theo định nghĩa của Viettel dành cho những người đàn ông có 1 vợ và 2 cô con gái).

Đây là một thói quen không có gì là đặc biệt. Xe máy được gọi là “đặc sản” của Việt Nam đấy. Tất cả các thành phố trên thế giới không một nơi nào như Hà Nội và Sài Gòn, tràn ngập xe máy. Đi xe máy tiện lắm thích đi đâu, thích đứng chỗ nào cũng được. Xe máy thể hiện rất rõ tính cách của Việt Nam. Vì thế, chẳng có gì xấu hổ nếu nói là tôi đi xe máy cả. Nếu ngại tự lái thì đi xe ôm, để đỡ phải nghĩ.

Nhưng đi xe ôm có 1 điểm rất hay ở chỗ các bác là một đài thông tấn di động, nhiều thông tin còn khiến mình bất ngờ vì nó vượt quá suy nghĩ của mình.

Như cái hồi xăng đột ngột tăng giá 30%, tôi rất tò mò xem các ông xe ôm phản ứng như thế nào. Hôm đó đi cùng một ông xe ôm. Bình thường quãng đường đó hết khoảng 10-15k. Đến nơi, tôi hỏi hết bao nhiêu tiền, ông xe ôm bảo 25k. Mình tức lắm nhưng vì không mặc cả trước nên đành rút tiền ra trả. Hôm sau đi thằng khác. Đến nơi mình cũng không mặc cả và hỏi bao nhiêu tiền. Nó bảo: thông thường là 10k nhưng vì giá xăng tăng nên em lấy anh 12k. Mình nghĩ thằng này quá đoàng hoàng, xăng tăng 30% thì mỗi thằng trả 1 nửa. Nhưng đến ông thứ 3 mới khiến mình giật mình. Ông này hơi lớn tuổi. Tới nơi mình hỏi bao nhiêu tiền, ông bảo: anh thích trả bao nhiêu thì trả. Mình hỏi: “Giá xăng tăng lên em không quan tâm à?”. Ông ấy trả lời: “Không ạ. Vì hàng ngày em chở bọn trẻ con của các gia đình đi làm. Hội này chưa tăng giá xăng đã tăng tiền cho em rồi vì nó sợ em không hài lòng” 3 ông xe ôm kinh doanh 3 phương án khác nhau nhưng ông cuối cùng là đẳng cấp vì ông ấy làm cho khách phải tăng giá trước khi có yêu cầu.

Vì thế trả lời câu hỏi của bạn, thì anh trả lời không có vấn đề gì cả, ôtô anh vẫn đi.

Câu này nhiều người hỏi lắm, đặc biệt là mấy ông thầy bói. Vì mấy ông đó xem tướng, xem tay rồi phán là nhìn tướng nhà ông chẳng có tiền, không thể thành công được. Anh bảo, ông xem tử vi của tôi là vậy nhưng tuy là tôi không làm được nhưng tôi biết bám vào thằng thành công, đánh đu lên nó thế là ổn.

Thành công do rất nhiều may mắn em chọn đúng và tất nhiên tài năng cũng thể hiện ở đó: đúng người, đúng lĩnh vực. Chọn đúng người là quan trọng. Như Nguyễn Trãi, bao nhiêu năm không làm gì cả nhưng khi gặp Lê Lợi thì có sự nghiệp. Nhưng anh không hiểu định nghĩa thành công của em như thế nào. Nếu có định nghĩa thì anh sẽ trả lời rõ ràng hơn.

Giờ nếu quay lại năm 1988, Viettel chưa thành lập nên không có cơ hội vào Viettel đâu. Còn chọn FPT cũng vì lý do đơn giản: anh và anh Bình học cùng nhau ở bên Nga. Học toán nên về nước có rất ít lựa chọn. Thực ra, hồi đó về nước chỉ có duy nhất 1 việc là luyện thi đại học thì mới có thể kiếm được tiền, không thì cũng chịu.

Thành công là khái niệm thuộc về con người. Bởi vậy, có nhiều người được người khác cho rằng thành công nhưng bản thân ông ấy lại cho rằng mình không thành công. Giờ mình thống nhất 1 định nghĩa: Thành công là khi mình cho rằng đã thành công. Anh nghĩ đơn giản là thành công có nghĩa là mình làm được điều mà mình muốn, vì vậy, người giúp em làm được việc đó rất quan trọng. Nếu em muốn lập trình viên chẳng hạn thì không nên theo anh vì anh lập trình không giỏi, em phải tìm một người lập trình giỏi mà đi theo.

Hồi anh làm cho Fsoft, làm cho Nhật. Đi tuyển lập trình viên nhưng chẳng ông nào biết tiếng Nhật cả, cho đến bây giờ vẫn thế. Vì thế, buộc phải đi tuyển những em gái biết tiếng Nhật, các em hỏi sang đây làm gì? Mình bí không biết trả lời thế nào đành bảo: Sang bên này nhiều đàn ông lắm thế là cũng “dụ” được một số em. Thực sự mà nói thì con gái làm CNTT đâu có khó lấy chồng, anh thấy ở công ty anh điều đó là bình thường. Em cứ thử làm theo cách: không chọn được ông ngồi bên cạnh thì chuyển sang ông ngồi bên tay trái. Không được nữa thì xem ông ngồi đằng trước, đằng sau. Bốn ông đó thể nào cũng tìm được 1 ông, trừ phi em không muốn, hoặc là chị em không muốn lấy chồng làm CNTT là vì chị em chê, ông này đần, không linh hoạt, trông lù đù một chút. Nhưng mà thực sự đàn ông CNTT lại rất quý, 11, 12 giờ đêm mà chưa thấy về là cứ lên cơ quan bắt về là được. Chứ cái ông lanh lợi, linh hoạt là không biết đằng nào mà tìm.

Nếu em muốn làm người phi thường thì dễ, cứ ra đường nhảy tưng tưng lên là phi thường ngay (Cười).

Năm 2006, khi Việt Nam vào WTO xảy ra cuộc tranh luận, người thì cho rằng đó là thành tựu to lớn của Việt Nam, nhiều người phản đối cho rằng cái này chẳng có quái gì, nhưng cá nhân anh thì nghĩ đó là thành tựu cực lớn, có nghĩa rằng Việt Nam đã chấp nhận là một thành viên bình thường. (Trước đây, nhiều người, đặc biệt là giới lãnh đạo cho rằng Việt Nam là một dân tộc phi thường)

Và anh nhận thấy từ hồi mình chấp nhận điều đó cuộc sống mình dễ chịu hơn hẳn, mình khủng hoảng thì nó cũng khủng hoảng, nó lên mình lại lên. Đối với F-Soft khi đi ra nước ngoài thì thấy là người bình thường sung sướng vô cùng. Hồi đầu mình cứ tưởng mình phi thường. Mình ra nước ngoài, chúng nó hỏi mình có gì, mình bảo mình có thi tóan quốc tế. Hóa ra họ cũng không biết vì họ không thi môn đó. Sau họ hỏi biết cái gì nữa, mình bảo mình biết tiếng Anh. Nó bảo thế thì tốt quá. Đi vào lĩnh vực CNTT thì mình chấp nhận nhiều điều bình thường.

Nếu em làm ở Viettel một buổi mà vẫn còn sức lực để đi làm việc khác thì chứng tỏ anh Hùng có “vấn đề”. Thứ 2 là bên F-Soft có quy trình về bảo mật rất cao. Anh không tin những việc này có thể làm part-time được. Nếu em có quyết tâm thì em nên tập trung vào 1 chỗ.

Câu hỏi này rất hay. Thực sự FPT cũng lo lắng khi Viettel tham gia thị trường CNTT vì Viettel luôn có hành động mạnh mẽ chứ không chỉ nói như nhiều doanh nghiệp khác. Nhưng anh vẫn nghĩ rằng sẽ mừng nhiều hơn vì, Việt Nam còn quá "đì đẹt" trong lĩnh vực CNTT so với thực tế mình có thể làm được.

Một trong những lý do mà CNTT, công nghệ phần mềm Việt Nam không phát triển được là vì nó không có cơ hội. Người ta thường bảo, chỗ nào đất tốt thì nhiều cây mọc. Trong khi lĩnh vực CNTT vẫn cứ “cằn cỗi” như thế thì chứng tỏ đất không tốt, không có cơ hội. Nhưng nếu Viettel mà bước vào lĩnh vực này thì ít nhất gửi tới 1 thông điệp cho giới kinh doanh rằng, đây là lĩnh vực có thể kiếm được tiền. Nhiều bạn bè của tôi bảo, chẳng có việc gì làm nữa mới đi làm CNTT. Khi Viettel bước vào sẽ giúp cho FPT thấy được cảm giác mình đang đi đúng đường. Người Việt Nam hay có xu hướng a dua nên ông nào làm được sẽ có rất nhiều người làm theo. Nếu Viettel thành công được trong lĩnh vực này thì sẽ là thông điệp tốt, có thể sẽ khiến nhiều người chuyển từ bất động sản hay lĩnh vực khác chạy sang phần mềm thì tốt quá. Còn về chiến lược để đối phó, cạnh tranh với Viettel thì chúng tôi chưa có. Thực ra là cũng bận . Ngay cả bàn chiến lược anh em cũng chạy sạch vì FPT quen làm việc chân tay rồi nên phải ngồi nghĩ là mệt lắm. Chúng tôi cố gắng nếu xảy ra việc gì đó, hoặc là cạnh tranh, hoặc là hợp tác thì lúc đó chúng tôi sẽ bàn. Khi đó, chiến lược sẽ ra.

Bạn bè của anh rất nhiều, hầu hết đều là doanh nhân. Anh hỏi họ, sao không làm phần mềm, họ bảo làm làm gì. Đơn giản là vì chỗ khác có cơ hội hơn chứ không phải là vì mình không có cơ hội. Thực tế, ở nước nghèo, người dân cần cái gì? Cần ăn, rồi đến nói. Nên hoặc là bán nước tương Chinsu hoặc là bán điện thoại di động là đắt hàng. Sau đó tới nhu cầu mặc, và ở nên hoặc là bán quần áo, hoặc là bán gạch Đồng Tâm, hoặc là căn hộ, bất động sản... Chứ phần mềm mà bán ở nước nghèo thì chẳng biết để làm gì. Đó là điều tự nhiên thôi.

FPT là 1 cty public nên toàn bộ thông tin đều có thể đọc trên các phương tiện thông tin đại chúng. Các bạn đọc và nghĩ gì đó là việc của các bạn, anh chẳng thể giải thích được. Đấy là em nghĩ bọn FPT là công ty CNTT thôi chứ anh thì chỉ nhận anh làm ở FPT mà thôi.

Nói về sản phẩm vượt trội, chiếm lĩnh thị trường thì ông nào làm trong lĩnh vực nào mà chẳng muốn mình có sản phẩm như thế. Anh cũng muốn, anh Hùng cũng muốn, ai cũng muốn cả. Ở Việt Nam, chưa có sản phẩm CNTT chiếm lĩnh thị trường, hồi xưa có Lạc Việt từ điển, bây giờ có BKAV đang hi vọng. Nhưng ngành CNTT ở VN còn non trẻ lắm nên bất ai có sản phẩm chiếm lĩnh thị trường thì đều nên ủng hộ. Kể cả nếu đó không phải là FPT, không phải Viettel thì cũng đều nên xông vào ủng hộ.

Em đúng là nhân viên từ F-Soft ra, khen hết lời. Cám ơn các bạn đã có thời gian làm việc ở Fsoft và có những ấn tượng tốt về công ty. Tôi rất mong khi các bạn sang các công ty khác cũng phát huy được những điều đó và quan trọng là phải thành công. Tôi nghĩ, nếu nhân viên của mình đi sang công ty khác mà thành công thì bản thân tôi rất tự hào vì mình đã góp một phần làm cho các bạn ấy thành công được. Còn bài toán process thì tôi nghĩ, một Trung tâm mới thành lập như của Viettel thực sự phải suy nghĩ rất kỹ vì đây là một điểm yếu, đến mức nhiều doanh nghiệp duy ý chí là không vượt qua được. Phải xem việc mình làm là gì?

Câu hỏi của bạn là Fsoft duy trì được có phải là vì lãnh đạo không thì tôi trả lời là Fsoft rất may mắn khi duy trì được hệ thống, duy trì được các quy trình bởi vì Fsoft có những khách hàng cực kì khó tính. Nếu Fsoft chỉ là cho khách hàng trong nước thì chắc có lãnh đạo “giời” cũng không duy trì được. Fsoft cũng không như Viettel, sếp bảo làm chưa chắc đã làm nhưng khi khách hàng đã yêu cầu thì không có cớ nào để chối (hoặc là không làm, hoặc là không nhận việc đó thì thôi, đã nhận là phải làm đúng như thế). Phải nói rằng, Fsoft làm được như vậy là do 50% yếu tố cực kỳ khó tính của khách hàng. Khách hàng có thể bắt mình làm đi làm lại cho tới bao giờ khách hàng thấy ok thì thôi (mặc dù mình thấy vẫn thế, có khác gì đâu). Do vậy, Viettel muốn có process phải đặt mình trong môi trường như vậy. Điều này trong quân đội thấy rất rõ, ông muốn rèn quân thì phải đặt trong những trận đánh lớn, những điều kiện khắc nghiệt thì quân mới trưởng thành. Nếu chỉ học thì chưa trưởng thành được.

Năm 1998, khi tôi và anh Bình sang Ấn Độ thăm các công ty CNTT, thấy trong bài nào của chúng nó cũng thấy có chữ CMM. Anh Bình quay sang hỏi tôi cái này là cái gì. Tôi bảo: Thú thực với anh, cái này lần đầu tiên em nghe thấy. Em cũng không biết. Anh Bình bảo: Anh thấy thằng nào cũng nói chắc đó là cái quan trọng. Và rồi về bắt anh em làm bằng được cái CMM dù không biết CMM là cái gì. Lãnh đạo cũng phải có chút mù quáng như vậy. Nếu biết rõ CMM là gì rồi lại thấy cái này không hay lắm thì dở. Ai cũng làm thì mình cũng phải làm. Chấm hết, không nên hỏi kỹ.

Nếu khuyên anh Hùng thì tôi nghĩ chắc chắn nên làm. Với F-Soft, năm nay kỉ niệm 10 năm, chúng tôi gửi lại toàn bộ tài liệu, công cụ để sử dụng những tài liệu đó cho Bộ TT-TT. Tất cả các doanh nghiệp phần mềm Việt Nam muốn đều có thể copy được. Trong quá trình triển khai có vấn đề gì thì chúng tôi sẵn sàng cử người tới hỗ trợ.

Anh không đồng ý với quan điểm cho rằng process là làm giảm tính sáng tạo, bởi vì sáng tạo cũng cần process. Muốn sáng tạo chỉ cần duy trì môi trường sáng tạo. Ví dụ nhà văn, ngày vẫn đi làm bình thường, tối về viết văn, không ai cấm điều đó cả. Câu hỏi này nhiều người hỏi vì chúng ta cho rằng, sáng tạo phải như Einstein, nhưng sáng tạo như chúng ta chỉ tầm thường thôi. Không có process nào ngăn cản đầu óc của mình sáng tạo. Còn những ai muốn làm việc lớn thì thực sự phải crazy thật. Như giới nghệ sỹ Việt Nam, cho rằng mình là điển hình của sáng tạo nhưng có làm được gì đâu. Giới nghệ sỹ nước ngoài họ làm việc cực kỳ vất vả làm gì có chuyện lông ba lông bông. Sáng tạo là kết quả của lao động, mà lao động là phải có quy trình.

Có một ví dụ điển hình ở cty anh. Anh có trợ lý là anh Trương Quý Hải. Anh Hải là người phụ trách tinh thần. Anh này suốt ngày lọ mọ máy tính. Thấy vậy, anh em hỏi: “Anh làm gì đấy”. Anh Hải bảo: “Em đang viết quy trình quản lý tinh thần”. Mình nghĩ, quái, tinh thần mà cũng phải có quy trình à? Nhưng anh Hải bảo: “Làm thế này em mới sáng tác được. Làm cái này nó bức bối lắm, mà nghệ sỹ phải có trăn trở, có bức bối thì mới sáng tác được. Phải ép thì mới sáng tạo được những bài hát hay”.

Trên thực tế, nhiều người vẫn nghĩ rằng quân đội là kỷ luật nhất nhưng nếu mọi người để ý thì sẽ thấy tất cả các sáng tạo của nhân loại đều từ trong quân đội mà ra cả.

Anh nghĩ, chữ quan trọng nhất là chữ công nghiệp, ngày xưa mình gọi là ngành công nghệ phần mềm. Công nghệ thì nặng về khoa học. Còn công nghiệp thì phải so với nền công nghiệp khác. Nền công nghiệp Việt Nam “phọt phẹt” nhất là công nghiệp than khoáng sản, cứ đào lên mà sử dụng. Nhưng thực tế, chẳng “phọt phẹt” tý nào, có hàng trăm triệu công nhân, doanh thu hàng trăm triệu USD. Ngành công nghiệp là phải làm theo dây chuyền, tức là không ai có thể là từ A-Z nhưng của Việt Nam thì lại ngược lại và phải làm từ A-Z thế mới là tự hào, nếu copy 1 đoạn của thằng khác thì coi đó là sự sỉ nhục. Vì thế, khi nói tới công nghiệp phần mềm mình thấy mình lạc hậu kinh khủng về tư duy so với các ngành khác. Đây là hậu quả từ giáo dục bởi tất cả đều được đào tạo rằng đã học về CNTT, đã học về phần mềm thì đều là thiên tài, không cần ông nào nữa. Chỉ cần thay đổi tư duy đó là được.

Fsoft lên được là vì chúng tôi đã “intergrate”(hòa nhập) vào ngành công nghiệp phần mềm thế giới nên họ việc đi thuê là bình thường, chẳng có gì phải giấu cả. Nhiều khi mình nghĩ, nó thuê mình vì việc đó là việc kém nhưng không phải. Việc đó là việc hay nhưng họ phải thuê vì làm việc đó không có lợi hoặc có thể họ không có người. Nghĩ đơn giản là họ đang thiếu 10 người, cần gấp cho tôi 10 người, thế là xong. Vì thế, nhiều khi mình cũng ngạc nhiên. Cứ nghĩ quân mình dốt thế mà họ cũng dùng được. Nước phát triển đã làm cho mình nhìn thấy nhiều đó. Cho nên, nếu các bạn là lập trình viên thì anh nghĩ rằng, chưa phải nghĩ tới vấn đề này. Nhưng nếu là teamleader, là quản trị dự án trở lên thì các em hãy nghĩ rằng, mỗi khi mình dùng được ngoài team của mình là các em đang tiến một bước vào trong ngành công nghiệp. Đừng cảm giác đó là một sự xấu hổ. Sẵn sàng dùng bên ngoài, cái này sang bên kia lấy, cái kia sang bên này lấy, để đạt được sản phẩm của mình mà mình vẫn “manage” được sản phẩm.

Thì cứ trả lương cao thì sẽ tự nhiên kiếm được người.

Hồi anh sang thăm công ty Infosys của Ấn Độ, điều làm anh ngạc nhiên nhất là họ có tới 225 vị trí. Trước anh nghĩ, trong công ty phần mềm chỉ có ông lập trình viên, làm gì có ông khác. Vì vậy, thấy nó tổ chức như thế mình cũng hoảng nhưng khi sau này, khi FPT phát triển thì thấy đúng là phải như thế thật. Vì thế, nếu em làm ở bộ phận tuyển dụng ở một công ty mới thì cách duy nhất để nhanh chóng thu hút nguồn lực là cạnh tranh bằng lương. Sau đó em phải nghĩ tiếp bài toán giữ, bài toán đào tạo, huấn luyện… Rất nhiều thứ. Quy mô các công ty phần mềm ở Việt Nam mới chỉ khoảng 30 người.

FPT chưa dám nhận là cái nôi đào tạo của Viettel. Nếu ai nói FPT là nôi đào tạo của bất cứ ai đó thì anh đều rất tự hào, chứ không chỉ là của Viettel. Nếu anh mà lập mạng di động thì anh cũng tìm cách kiếm người của Viettel. Không được tất cả thì cũng phải là 1 số. Đấy là một điều bình thường và bọn anh đã gặp nhiều. Tất nhiên, là lãnh đạo bọn em cũng luôn luôn phải đặt câu hỏi là tại sao nhân viên lại rời bỏ mình. Nhưng đó là từng trường hợp cụ thể chứ không có một lời giải chung cho tất cả các trường hợp. Cái anh cần là khi họ chuyển công ty thì ít nhất họ phải hoàn thành nhiệm vụ. Khi vào FPT, nếu anh phỏng vấn thì bao giờ anh cũng hỏi hồi trước em làm công ty nào và em có thể cho anh biết 1 người nào đó ở công ty đó để anh check lại không. Nếu ai không nói được thì anh loại ngay. Vì thế bạn nào đi nhiều càng phải có nhiều reference thôi. Đi nhiều tốt hơn nhưng nếu có nhiều reference tốt cả thì càng tốt. Vì thế, nếu em đi từ Fsoft sang Viettel hay từ Viettel sang doanh nghiệp khác thì cố gắng làm tốt công việc của mình.

Phía trên sân khấu

Nhiều câu hỏi hóc búa được đặt ra

Khiến anh Nam bối rối một chút

Nhưng ngay sau đó anh trả lời rất hài hước và dí dỏm

Có thêm Phó TGĐ Nguyễn Mạnh Hùng "ánh xạ" vào công việc, đời sống của CBCNV Viettel, không khí buổi giao lưu càng ngày càng hấp dẫn, phấn chấn

Anh Nam tặng quà cho người có "Câu hỏi hay nhất"

Anh Hùng tặng quà cho người có "Câu trả lời hay nhất"